Nguồn gốc của món ăn

Nhắc đến xứ Nghệ, người ta sẽ nhớ ngay đến câu “Nhất Cờn, Nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng”. Trong đó nhắc đến đền Cờn - một trong những di tích văn hóa tâm linh lâu đời, thường được du khách và người dân địa phương ghé thăm.

Lễ hội đền Cờn thường diễn ra từ ngày 19 - 21/1 âm lịch, thu hút được đông đảo du khách quan tâm với nhiều hoạt động đặc sắc, hấp dẫn như: rước kiệu bay, đua thuyền,...

Lễ hội đền Cờn

Đến năm 2017, lễ hội đền Cờn đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia - minh chứng rõ nét cho những giá trị văn hóa và truyền thống lâu đời, được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đặc biệt, khi nhắc đến lễ hội đền Cờn, người ta sẽ nhớ ngay đến những bếp than đỏ lửa cạnh đến. Trong không khí nhộn nhịp của ngày hội, từng chiếc bếp nhỏ đều nghi ngút khói với món cá trích nướng quen thuộc - được nhiều du khách yêu thích.

Món ăn này được bán quanh năm, nhưng đông nhất là trong khoảng 3 tháng đầu năm, khi lượng người đổ đông đúc đổ về đây để tham dự lễ hội.

Cách chế biến cá trích nướng ăn kèm bánh mướt nóng

Những tháng đầu năm là thời điểm đánh dấu sự bắt đầu của mùa cá trích tại vùng biển Quỳnh Mai (Nghệ An). Đây được coi là thời điểm lý tưởng khi những đàn cá trích đạt độ lớn nhất định với hàm lượng dinh dưỡng cao nhất cùng hương vị béo ngậy đặc trưng khó cưỡng.

Ngay từ khi bình minh vừa ló dạng, nhịp sống tại các bến cá đã trở nên hối hả với những chuyến tàu đánh bắt gần bờ của ngư dân địa phương. Chỉ sau vài giờ buông lưới trên những luồng nước sát dải cát trắng, mỗi con thuyền có thể mang về hàng tạ cá tươi rói. 

Trong những ngày may mắn gặp luồng cá lớn, sản lượng có thể lên tới hàng tấn, mang lại nguồn thu nhập khởi sắc và niềm vui rạng rỡ cho bà con ngư dân.

Do đặc tính sinh sống gần bờ, cá sau khi được gỡ khỏi lưới sẽ được đưa ngay vào bờ để đem bán và chế biến mà không cần phải xử lý cấp đông công nghiệp.

Trong đó, một phần sản lượng lớn được các thương lái thu mua ngay tại bến để vận chuyển đi khắp các vùng lân cận. Phần cá tươi ngon nhất được người dân địa phương giữ lại để phục vụ thực khách ngay tại chỗ.

Chính vì vậy, món cá trích nướng ăn kèm bánh mướt nóng tại đền Cờn luôn giữ trọn được độ săn chắc, vị ngọt thanh tự nhiên và lớp mỡ béo ngậy đặc trưng.

Bếp nướng cá cạnh đền chỉ là chiếc thùng sắt hoặc chậu nhôm đựng than, phía trên được đặt thêm vỉ nướng đơn giản. Từng con cá tươi rói, sau khi được làm sạch, đem xếp lên vỉ ngay trước sự chứng kiến của du khách. 

Cá trích nướng tươi rói

Mỗi mẻ nướng mọi chỉ tốn khoảng 5 phút nhưng đòi hỏi người chế biến phải trở tay liên tục để miếng cá được chín đều. Khi lớp da bên ngoài dần chát sém, mùi thơm bắt đầu lan tỏa là lúc cá đã vừa độ chín để phần thịt bên trong còn mềm ngọt, mọng nước.

Giá thành của mỗi đĩa cá trích nướng cũng rất rẻ, chỉ dao động trong khoảng từ 20.000 - 30.000 đồng, tùy theo kích thước.

Ăn kèm cùng những phần cá trích béo ngậy là bánh mướt nóng. Bánh không tráng sẵn mà chỉ được làm khi có khách gọi. Độ mỏng hay dày của bánh mướt phụ thuộc phần lớn vào tay nghề của người tráng bánh.

Sau khi bánh chín, người bán sẽ khéo léo lấy bánh ra rồi cuộn thêm với phần nhân thịt băm và mộc nhĩ xào. Mỗi phần bánh mướt cũng có giá rất rẻ, chỉ khoảng 20.000 đồng.

Cận cảnh người bán đang tráng bánh mướt

Để hương vị của món ăn trở nên hài hòa hơn, thực khách cần chấm với nước mắm chua cay để làm dậy vị béo ngậy của cá và dẻo thơm của bánh.

Món ăn cá trích nướng cùng bánh mướt

Tóm lại, giữa không gian linh thiêng của đền Cớn, trải nghiệm món đặc sản cá trích nướng ăn kèm bánh mướt nóng là trải nghiệm mà du khách không thể bỏ qua. Không cần quá cầu kỳ, xa hoa, chính sự giản dị và mộc mạc của món ăn đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho đặc sản này.