Trong tiếng khấn vái trầm bổng, những chàng trai Pà Thẻn (Tuyên Quang) với đôi chân trần can đảm lao thẳng vào lòng đống than đỏ rực. Hình ảnh cơ thể rung lên từng hồi theo nhịp tâm linh cùng những bước nhảy cuồng nhiệt trên lửa nóng đã tạo nên một màn trình diễn đầy mê hoặc. Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn không chỉ là minh chứng cho sức mạnh phi thường của con người, khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng phải kinh ngạc và thán phục.
Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn, Tuyên Quang
Vừa qua, vào ngày 28/02/2026, xã Minh Quang đã tưng bừng tổ chức Lễ hội nhảy lửa dân tộc Pà Thẻn kết hợp cùng Ngày hội văn hóa các dân tộc địa phương. Đây là một trong những di sản văn hóa phi vật thể quý giá, mang đậm màu sắc tâm linh kỳ ảo và sức sống mãnh liệt của cộng đồng người Pà Thẻn.
Việc duy trì nghi lễ độc đáo này không chỉ giúp bảo tồn bản sắc tổ tiên mà còn biến Minh Quang thành tọa độ du lịch văn hóa hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách thập phương đến khám phá.
Chia sẻ về định hướng phát triển địa phương, ông Phạm Cao Kỳ - Phó chủ tịch UBND xã Minh Quang cho biết, sau khi hợp nhất từ ba xã Hồng Quang, Minh Quang và Phúc Sơn, địa bàn hiện là nơi hội tụ của 10 dân tộc anh em. Việc chú trọng phục dựng và duy trì các lễ hội truyền thống được xem là chiến lược trọng tâm để bảo tồn bản sắc và tạo đà cho du lịch bứt phá.
Nghi thức nhảy lửa của người Thèn Pả tại Tuyên Quang
Đặc biệt, nghi lễ Nhảy lửa của người Pà Thẻn - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012 - luôn là tâm điểm thu hút du khách.
"Trong năm 2026, chúng tôi quyết định mở rộng quy mô tổ chức lễ hội này nhằm tạo sức bật mạnh mẽ cho kinh tế địa phương thông qua hoạt động du lịch văn hóa," ông Kỳ khẳng định.
Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn luôn bắt đầu bằng một hệ thống nghi thức cúng tế nghiêm cẩn do thầy cúng lĩnh xướng. Đây là bước "giao tiếp tâm linh" quan trọng nhằm thỉnh cầu và mời các vị thần linh về chứng giám trước khi những bước chân trần bước vào đống than hồng.
Theo Nghệ nhân Nhân dân Sìn Phong (70 tuổi, trú tại xã Tân Trịnh, Tuyên Quang) - một người có thâm niên trong việc gìn giữ di sản này - quy tắc thực hiện nghi lễ vô cùng khắt khe.
Ông chia sẻ rằng thầy cúng phải hội tụ đủ uy tín để triệu thỉnh các vị thần bản địa như: Thần Lửa, Thần Núi, Thần Suối và Thổ Địa. Đặc biệt, dưới góc độ tín ngưỡng dân gian, người trực tiếp nhảy lửa phải là người có "căn số" phù hợp mới có thể tiếp nhận được sức mạnh từ thần linh.
Về phương diện đào tạo kế cận, Nghệ nhân Sìn Phong nhấn mạnh tính khắt khe trong việc tuyển chọn truyền nhân. Để trở thành một thầy cúng thực thụ, người học cần tối thiểu 5 năm rèn luyện liên tục. Thực tế cho thấy, trong số hàng chục học trò theo học, chỉ có khoảng 15% - 20% người có đủ bản lĩnh và "duyên" để theo đuổi con đường này đến cùng.
Anh Sìn Văn Thương (29 tuổi, ngụ tại xã Minh Quang) là một trong những thanh niên tiêu biểu trực tiếp tham gia nghi lễ nhảy lửa.
Bén duyên với "vũ điệu than hồng" từ 6 năm trước, anh Thương hồi tưởng về cảm xúc khó quên: "Lần đầu tiên bước vào lửa tôi khá hồi hộp, nhưng sau khi thầy cúng xong, một luồng sức mạnh lạ kỳ khiến tôi chỉ muốn lao mình vào đống lửa đỏ rực như đang được hòa mình vào dưới ánh sáng ấy, hoàn toàn không còn cảm giác sợ hãi."
Những màn nhảy lửa ấn tượng có 1-0-2
Khẳng định thêm về tính huyền bí của nghi lễ, anh Sìn Văn Toàn - Trưởng thôn Thượng Minh (xã Minh Quang) chia sẻ rằng sự kết nối giữa thầy cúng và người nhảy là yếu tố then chốt. Theo quan niệm dân gian và trải nghiệm thực tế, sau khi được thầy cúng làm phép, người nhảy sẽ cảm nhận một luồng điện lạnh chạy dọc cơ thể, và đống lửa hung hãn trước mắt bỗng trở nên nhỏ bé, hiền hòa một cách lạ lùng.
Hiện nay, đội nhảy lửa thôn Thượng Minh (Tuyên Quang) đã đưa di sản quê hương vươn xa đến nhiều tỉnh thành, kể cả thủ đô Hà Nội. Chi phí cho mỗi buổi biểu diễn dao động từ 6 đến 20 triệu đồng tùy khoảng cách di chuyển.
Chia sẻ về kế hoạch năm 2026, anh Sìn Văn Toàn - Trưởng thôn Thượng Minh bày tỏ khát khao đưa "vũ điệu than hồng" lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa, đặc biệt là cơ hội được giới thiệu bản sắc độc đáo này đến với đồng bào các tỉnh phía Nam.
Sức hút của nghi lễ không chỉ nằm ở ánh lửa rực rỡ mà còn ở những điều khó giải thích về mặt vật lý.
Theo bà Châu Thị Tường (xã Minh Quang), dù đã chứng kiến nhiều lần nhưng bà vẫn ngỡ ngàng khi chạm vào tay chân người nhảy lửa ngay sau nghi lễ; cơ thể họ hoàn toàn mát lạnh, không hề có dấu hiệu bỏng rát hay tổn thương. Đối với thế hệ trẻ, lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn là niềm tự hào kiêu hãnh, nơi dòng máu truyền thống của dân tộc được khơi dậy mãnh liệt hơn bao giờ hết.
Mặt khác, lễ hội nhảy lửa thường được tổ chức sau vụ thu hoạch như một lời tạ ơn thành kính dâng lên thần linh. Đây là dịp để cộng đồng cầu chúc sức khỏe, cuộc sống sung túc và mùa màng bội thu cho năm tới.
Vượt lên trên một nghi thức tâm linh, nhảy lửa còn là biểu tượng cho sức mạnh tinh thần bất khuất, ý chí chế ngự nghịch cảnh và khát vọng xua tan những điều rủi ro để đón nhận vận may cho bản làng.
Hình ảnh nổi bật trong lễ hội nhảy lửa của người Thèn Pả
Mời quý du khách cùng chiêm ngưỡng một số hình ảnh đẹp về lễ hội nhảy lửa của người Thèn Pả được chúng tôi sưu tầm dưới đây nhé!
Những nghệ nhân chăm chú theo dõi trong buổi lễ nhảy lửa
Hình ảnh rực rỡ tại lễ hội
Người nghệ nhân và ngọn lửa như hòa vào làm một
Nghi lễ nhảy lửa truyền thống của người Thèn Pả
Du khách chụp ảnh cùng nghệ nhân tại Thèn Pả
