Tổng quan về lễ hội Đền Vua Bà Thuỷ tổ Quan họ 2026

Sáng ngày 24/3 (nhằm mùng 6 tháng Hai năm Bính Ngọ), lễ khai mạc Lễ hội Đền Vua Bà Thủy tổ Quan họ 2026 đã long trọng diễn ra tại tổ dân phố Viêm Xá, phường Kinh Bắc.

Viêm Xá (tên nôm là làng Diềm) tự hào là một trong 49 làng Quan họ gốc của vùng Kinh Bắc xưa và là nơi duy nhất sở hữu đền thờ Vua Bà - người được tôn vinh là Thủy tổ của di sản Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Truyền thuyết về Đền Vua Bà Thuỷ tổ Quan họ 2026

Theo truyền thuyết lưu truyền, Vua Bà vốn là công chúa nhà Hùng. Trong chuyến chu du thiên hạ, bà đã dừng chân tại vùng đất Viêm Trang, tổ chức khai khẩn ruộng đồng, lập làng và dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi.

Đặc biệt, bà chính là người đã sáng tạo và truyền dạy những làn điệu Quan họ đằm thắm, trữ tình - "đặc sản" tinh thần vô giá của vùng đất này. Để tri ân công đức, sau khi bà qua đời, nhân dân đã lập đền thờ phụng, tôn vinh bà là Đức Vương Mẫu - vị Thành hoàng bảo hộ cho dân làng.

Cứ đến hẹn mùng 6 tháng Hai Âm lịch hằng năm, dân làng Viêm Xá lại nô nức tổ chức lễ hội truyền thống với nhiều nghi thức tế lễ nghiêm trang và các hoạt động văn hóa đặc trưng.

Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ công lao của Đức Vua Bà mà còn là không gian hội tụ, lan tỏa những giá trị cốt lõi của văn hóa Quan họ, tạo nên sức hút độc đáo cho vùng quê di sản Kinh Bắc.

Lịch trình lễ hội Đền Vua Bà Thuỷ tổ Quan họ 2026

Lễ hội Đền Vua Bà năm nay tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị độc đáo của Dân ca Quan họ Bắc Ninh – kiệt tác di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO vinh danh.

Đây không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là nỗ lực bền bỉ của cộng đồng trong việc nuôi dưỡng những làn điệu dân ca say đắm lòng người giữa dòng chảy hiện đại.

Hội Đền Vua Bà Thuỷ tổ Quan họ 2026

Diễn ra xuyên suốt từ ngày 23/3 đến 25/3 (tức mùng 5 đến mùng 7 tháng Hai âm lịch), lễ hội quy tụ chuỗi hoạt động phong phú, kết hợp hài hòa giữa phần Lễ trang nghiêm và phần Hội sôi động:

Nghi lễ tâm linh: Lễ mở cửa đền, dâng hương và màn tái hiện sự tích Vua Bà đầy xúc động. Đặc biệt, du khách sẽ được chiêm ngưỡng màn chạy cờ, cướp cầu, múa lân sư tử và trình diễn trống hội rộn ràng.

Lễ rước truyền thống: Điểm nhấn ấn tượng nhất là đoàn rước quy mô với sự tham gia của hàng trăm người trong trang phục áo ngũ thân, nón quai thao truyền thống. Đoàn rước khởi hành từ Đền Vua Bà sang Đình làng, đi vòng quanh các trục đường cổ và thực hiện nghi thức lấy nước tại Đền Cùng - Giếng Ngọc để dâng về thờ phụng tại Đền Thủy tổ.

Không gian diễn xướng Quan họ: "Đặc sản" của làng Diềm

Đến với lễ hội, du khách sẽ được đắm mình trong không gian văn hóa đặc trưng của làng Diềm - nơi khởi nguồn của các làn điệu Quan họ cổ:

- Canh hát thờ "La rằng": Thưởng thức điệu hát "La rằng" độc đáo, chỉ có riêng tại làng Diềm, thường được trình diễn trang trọng trong các dịp tế lễ Thủy tổ.

- Giao lưu nghệ nhân: Tham gia các canh hát đối, hát mừng và đặc biệt là cách chơi Quan họ đãi khách mộc mạc, chân tình của các liền anh, liền chị.

- Đa dạng hình thức biểu diễn: Trải nghiệm hát Quan họ tại hệ thống Nhà chứa Quan họ, hát trên thuyền rồng bồng bềnh hay tại các chòi hát truyền thống, hội tụ tinh hoa từ 49 làng Quan họ gốc.

Điểm du lịch cụm di tích làng Diềm

Bên cạnh âm nhạc, lễ hội còn là trung tâm của các hoạt động thể thao và trò chơi dân gian đầy kịch tính, mang đậm tinh thần thượng võ và gắn kết cộng đồng:

- Trò chơi truyền thống: Cướp cầu, đánh đu, đấu vật – những nét văn hóa đặc trưng của vùng Kinh Bắc.

- Thi đấu thể thao: Các giải cờ tướng, cầu lông, bóng bàn thu hút đông đảo vận động viên và cổ động viên tham gia.

Lễ hội Đền Vua Bà 2026 hứa hẹn là một hành trình trải nghiệm văn hóa trọn vẹn, nơi du khách vừa được chiêm bái tâm linh, vừa được hòa mình vào nhịp sống di sản rực rỡ sắc màu.